แนวทางในการบริหารจัดการเพื่อพัฒนาระบบสวัสดิการและคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุจังหวัดลำปาง

ปีที่ 14 (2561) ฉบับที่ 1มกราคม - มิถุนายน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุจังหวัดลำปาง และ 2) เพื่อศึกษาแนวทางในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุจังหวัดลำปาง การวิจัยเป็นการวิจัยแบบผสมระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณและการวิจัยเชิงคุณภาพรูปแบบการผสมเป็นตัวหลักและตัวรอง(Dominant- less Dominant Designs) แบบตามลำดับ คือ การวิจัยเชิงปริมาณนำการวิจัยเชิงคุณภาพ เพื่อยืนยันโครงสร้างปัจจัยด้วยข้อค้นพบเชิงคุณภาพ โดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามจัดเก็บข้อมูลจากผู้สูงอายุในจังหวัดลำปาง จำนวน 400 คน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ผู้สูงอายุ จำนวน 9 คน โดยใช้การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง (Semi-Structure Interview) และประชุมกลุ่มย่อย (focus group discussion) หน่วยงานหรือองค์กรที่ปฏิบัติงานเกี่ยวข้องกับการให้บริการหรือการให้สวัสดิการผู้สูงอายุในหน่วยงานทั้งภาครัฐ และภาคประชาสังคม ในจังหวัดลำปางจำนวน 7 แห่ง การวิเคราะห์ข้อมูล เชิงปริมาณใช้สถิติพรรณนา ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าต่ำสุด ค่าสูงสุด ค่าเฉลี่ยและค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ประกอบด้วย 1) เทคนิคการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ เพื่อค้นหาตัวแปรในแบบจำลองเชิงโครงสร้าง 2) การวิเคราะห์ค่าอิทธิพลเชิงสาเหตุของปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุจังหวัดลำปาง โดยใช้วิธีกำลังสองน้อยที่สุดบางส่วน และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหา(Summative Content Analysis) โดยมีคำสำคัญถูกระบุก่อนจากการทบทวนวรรณกรรมและระหว่างการวิเคราะห์ปัจจัยขั้นตอนการตั้งชื่อตัวแปร

ผลการศึกษา พบว่า ปัจจัยหรือองค์ประกอบที่ควรให้ความสำคัญกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุจังหวัดลำปาง คือ 1) สภาพจิตใจ กล่าวคือ การเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุได้ทำในสิ่งที่ชอบ และการสร้างเงื่อนไขให้ผู้สูงอายุลดความกังวลกับการถูกลูกหลานทอดทิ้ง 2) การเอาใจใส่ของครอบครัวและชุมชน 3) ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ประกอบด้วย การมีรายได้ที่มั่นคงเพียงพอกับการดำรงชีวิต และการไม่มีภาระหนี้สิน สำหรับแนวทางในการพัฒนาศักยภาพและการจัดระบบสวัสดิการของผู้สูงอายุจังหวัดลำปางในภาพรวมเพื่อเตรียมความพร้อมเข้าสู่ “สังคมสูงวัย” คือ ควรมีการจัดตั้งคณะทำงานกลางระดับจังหวัดที่มาจากทุกภาคส่วน และบูรณาการทำงานร่วมกันเพื่อลดความซ้ำซ้อนในการทำงาน ในส่วนรูปแบบของการดำเนินงานด้านการจัดสวัสดิการสังคม ควรมีรูปแบบผสมผสานระหว่าง (1) รูปแบบการช่วยเหลือสาธารณะ (Public Assistance) และ (2) รูปแบบการบริการสังคม (Social Services) ในลักษณะการส่งเสริมและการเรียนรู้แบบ Participatory Learning (PL) โดยเน้นกระบวนการทำงานแบบมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนรวมถึงผู้สูงอายุในฐานะที่เป็นกลุ่มเป้าหมายของการดำเนินงาน

 

คำสำคัญ : ผู้สูงอายุ คุณภาพชีวิต การจัดระบบสวัสดิการผู้สูงอายุ

Abstract

The objectives of this research were 1) to study factors influencing the quality of life of elderly people in Lampang province and 2) to examine guidelines for improving the quality of life of elderly people in Lampang province. The research has been conducted by a mixed methods approach combining the quantitative and qualitative researches. The quantitative method used survey forms for 400 elders in Lampang province. The qualitative method included the semi-structured in-depth interviews of 9 elders and the focus group discussion with 7 governmental or private institutes and organizations performing in service or providing welfares for elders in Lampang province. The descriptive statistical analysis was done in terms of Frequency, Percentage, Min, Max, Mean, and Standard Deviation. The inferences statistical analysis consisted of (1) Exploratory Factor Analysis: EFA to seek for Structural Equation Model: SEM, and (2) causal influence analysis of factors and important composition by using Partial Least Square: PLS and Content Analysis techniques.

The findings showed that important factors or elements for developing the quality of life of Lampang elders were 1) mental condition by giving them opportunities to do what they like and creating conditions for elders to reduce their anxiety of being abandoned, 2) attention from family and community and 3) factors influencing on their physical health and self-help capability which are economic stability related factors such as having stable income and no debt. Suggesting guidelines for developing the potential and welfare systematization for elderly people in Lampang province in order to prepare for entering to an ‘Aging Society’ was a setting up of a core committee having members from every sector of the province and an integration of coordinating work to reduce the working redundancy. The format of social welfare system should be a mixed pattern between (1) Public Assistance and (2) Social Services in order to promote the Participatory Learning (PL) focusing on a participation of all involving units including the elders who were the main target of the operation.

 

Keywords : Elders, Quality of Life, Elders’ welfare systematization

Download .pdf 133

ปีที่ 14 (2561) ฉบับที่ 1


มกราคม - มิถุนายน 2561

ISSN: 1686-9192